واردات، صادرات و ترخیص کالا از گمرکات

ترخیص کالا

انجام تشریفات ترخیص کالاهای وارداتی و همچنین صدور کالا از کشور براساس قانون امور گمرکی و آئین نامه اجرائی آن منوط به تنظیم اظهار نامه گمرکی و تسلیم آن به گمرک می‌باشد. اظهار کننده موظف است اسناد لازم را از قبیل سیاهه خرید، گواهی مبدأ، اسناد بانکی و سایر مجوزهای مورد نیاز که مقررات و قوانین مربوطه تعیین نموده است به اظهارنامه پیوست نماید.

براساس قانون مقررات صادرات و واردات کالاهای صادراتی و وارداتی به سه گروه زیر تقسیم گردیده است:

1- کالای مجاز : کالایی است که صدور یا ورود آن با رعایت ضوابط نیاز به کسب مجوز ندارد.

2- کالای مشروط : کالایی است که صدور یا ورود آن با کسب مجوزهای مربوطه امکان‌پذیر می‌شود.

3- کالای ممنوع : کالایی است که صدور یا ورود آن به موجب شرع مقدس اسلام و یا به موجب قانون ممنوع می‌باشد.

کالایی که برای ورود یا صدور آن اظهارنامه گمرکی تسلیم گمرک گردیده است، به لحاظ انطباق با مندرجات اظهارنامه و اسناد و مدارک و قوانین مربوطه مورد بررسی قرار می‌گیرد. و چنانچه مغایرتی وجود نداشته باشد نسبت به صدور پروانه گمرکی و ترخیص آن اقدام می‌گردد.

نظام گمرکی اطلاعات رایانه‌ای (‌نگار)

گمرک جمهوری اسلامی ایران ضمن تدوین برنامه‌ای جامع جهت اصلاح نظام سنتی خود، با همکاری ً برنامه عمران سازمان ملل متحد ً و ً کنفرانس توسعه و تجارت سازمان ملل متحد ً مصمم گردید که سیستم موجود کامپیوتری خود را بهبود بخشیده ، تشریفات گمرکی مربوط به ترخیص کالا را تا حد ممکن، تسهیل نماید.

به منظور تحقق این امر، بهره‌گیری از ً نظام گمرکی اطلاعات رایانه‌ای ( نگار) در دستور کار گمرک ایران قرار گرفت.

با عملیاتی شدن این سیستم در بخش صادرات و واردات بسیاری از مراحل مربوط به تشریفات ترخیص کالا، به‌ویژه مواردی که نیاز به تصمیم‌گیری و نظر کارشناسی ندارد، از طریق رایانه صورت می‌گیرد و با توجه به برخورداری آن از قابلیتها و امتیازات مختلف و متعدد، از روش سنتی پیشین کاملاً متمایز و ممتاز می‌باشد. در این زمینه می‌توان به برخی از مزایا و امتیازات این سیستم اشاره کرد:

1- استفاده از فرم بین المللی سند واحد اداری (S.A.D) به عنوان اظهار‌نامه.

با توجه به کدگذاری اطلاعات و استفاده از جداول کنترلی مرجع که مشتمل برمشخصات افراد، کالاها، کشورها، می‌باشد، ورود این قبیل اطلاعات و گزارش‌گیری از آنها سریع‌تر و دقیق‌تر انجام می‌شود.

2- حذف نسخه‌های اضافی اظهارنامه و استفاده از یک فرم استاندارد.

3- محاسبه وصولی‌های گمرک از طریق رایانه با حداکثر سرعت و دقت لازم.

4- حذف دفتر کوتاژ و اختصاص شماره ثبت به وسیله رایانه

5- حذف دفتر ژورنال و اختصاص شماره ثبت به وسیله رایانه

6- کنترل مجوزهای لازم جهت ترخیص کالا از طریق ارائه کدهای مربوطه توسط سیستم.

7- ارائه انواع گزارشات آماری، اقتصادی، تجاری و گمرکی در کوتاه‌ترین زمان ممکن.

8- صدور پروانه ترخیص کالا از طریق رایانه

*    علاوه برامتیازات یاد شده می‌توان به قابلیت‌ها و توانائیهای زیر هم اشاره نمود:

1- امکان پرداخت حقوق و عوارض گمرکی از طریق سیستم الکترونیکی بانکی.

2- امکان تعیین ارزیاب از طریق سیستم و تقسیم اظهارنامه‌ها در بین آنها

3- امکان انتخاب مسیر ترخیص کالا براساس اطلاعات موجود در سیستم ( مسیر سبز،‌ زرد و قرمز)

4- امکان کنترل ترانزیت کالا در مبدأ و مقصد از طریق رایانه

5- امکان اظهار کالا از راه دور با استفاده از پست الکترونیکی(E –Mail) و تجهیزات مخابراتی.

6-امکان کنترل ارزش کالا با استفاده از سوابق ارزش موجود در رایانه.

7- امکان استفاده از حسابهای اعتباری و پیش‌پرداخت در برنامه حسابداری.

8- امکان تبدیل اطلاعات اظهار‌نامه موجود در سیستم به کدهای EDI و فراهم آوردن زمینه مبادله الکترونیکی اطلاعات

9- امکان استفاده از برنامه رایانه‌ای فهرست کل بار (مانیفست) جهت کنترل میزان کالاهای وارد شده و تسویه آنها از دفاتر انبار.

10- امکان ایجاد ارتباط سیستمی با دفاتر حق‌العملکاران ،‌ بانکها، شرکتهای بیمه و مؤسسات حمل و نقل و فراهم آوردن زمینه ایجاد ً مرکز تجاری ًو دستیابی به ً تجارت بدون کاغذ ً.

گمرک جمهوری اسلامی ایران مصمم است با استمرار طرح تجهیز گمرکات عمده کشور به نظام گمرکی اطلاعات رایانه‌ایً‌ نگار ً طیف وسیعی از مــسائل و مشکلات موجود گمرکی کشور را حل و فصل نماید و زمینه را برای سهولت در امر مبادلات بازرگانی، واردات و صادرات فراهم سازد، چراکه اعتقاد داریم برای افزایش کارایی بخش تجارت گام اصلی نوسازی نظام گمرکی و تجهیز آن با روشها و امکانات جدید و پیشرفته است.

ترخیص کالا ی وارد شده به گمرک از یک فرایند خاص و تخصصی برخوردار است که تحت عنوان تشریفات گمرکی ترخیص کالا شناخته می شود.در این بخش به توضیح واردات قطعی می پردازیم یعنی کالاهایی که قرار است در قلمرو گمرکی بماند و حقوق ورودی صرفا از این کالاها اخذ می شود در بقیه رویه ها ضمانت می گذارند.

مراحل ترخیص کالا

برای ترخیص کالای واردات قطعی مراحل زیر طی می شود

  • تنظیم اسناد و ورود داده
  • احراز هویت و اظهار کالا
  • کنترل های گمرکی
  • پرداخت و صدور سند ترخیص
  • بارگیری و خروج کالا
  • کنترل های بعد از خروج کالا
  • تنظیم اسناد و ورود داده

صاحب کالا یا نماینده وی در بدو ورود به گمرک باید اسناد را داشته و کنترل نهایی آنها آماده اظهار باشد.اسناد مورد نیاز برای اظهار کالا

  • اظهارنامه واردات قطعی (پیش نویس و فرم تکمیل شده)
  • کپی کارت بازرگانی معتبر
  • قبض انبار
  • بارنامه
  • ترخیصیه
  • گواهی مبدا
  • فاکتور یا سیاهه خرید
  • اعلامیه تامین ارز با نامه برات (در صورتی که روش پرداختاعتبار اسنادی برات باشد).
  • پروفرما (پیش فاکتور)
  • مجوز ثبت سفارش
  • لیست عدل بندی
  • بیمه نامه
  • پروانه بهره برداری (حسب مورد برای شرکت های تولیدی)
  • کاتالوگ و بروشور(حسب مورد)
  • مجوزهای قانونی برای ترخیص کالا از قبیل گواهی بهداشت،استاندارد،انرژی اتمی،قرنطینه نباتی،و… برخی از این مجوزهای گمرکی بعد از اظهار و در زمان ترخیص از سازمان مربوطه اخذ می شود.ولی عموما این مجوزها در زمان ثبت سفارش اخذ می شوند و بعد از رسیدن کالا و شروع کنترل های گمرکی سازمان مربوطه با برسی اسناد و نمونه کالا اقدام به صدور مجوز نهایی میکند.
  • وکالتنامه رسمی ،کارت حق العملکاری
  • پروانه صادراتی (در صورتی که وارداتدر مقابل صادرات انجام شود)
    یکی از اطلاعات مهم در اظهارنامه حقوق ورودی می باشد که در اظهارنامه محاسبه می گردد ابن مبلغ در واقع ضرب ارزش گمرکی در ماخذ (درصد ذکر شده در مقابل تعرفه کالا) می باشد.تکمیل اظهارنامه امری تخصصی و مهم است که اشتباه در تکمیل این فرم ضرر های مالی سنگینی را به دنبال دارد.پس از تکمیل فرم دستی اطلاعات در سیستم تایپ می گردد.در چند سال اخیر با استفاده از سیستم کدینگ اطلاعات هر فرد اعم از صاحب کالا یا کارگزار در کامپیوتر ثبت می شود و افراد با داشتن این شماره کدینگ و ذکر آن میتوانند در کلیه گمرکات فعالیت کنند و اطلاعات آنان قابل بازیابی است.

احراز هویت و اظهار کالا

بررسی های گمرکی رسما با تحویل اسناد از سوی اظهار کننده کالا آغاز می شود .که در واقع به عهده ی دایره ی احراز هویت یا همان دایره فنی است که اسناد را تطبیق می دهد و در آخر شماره ثبت یا کوتاژ را با مهر درج می کند.در دایره فنی چند فعالیت مختلف انجام می شود که عبارت است از:

  • احراز مالکیت
  • احراز صلاحیت صاحب کالا
  • بررسی اسناد
  • احراز مالکیت

لازم است که گمرک قبل از هر چیز مالکیت شخصی که اظهار به نام اوست را تنظیم و ثبت نماید .در واقع صاحب کالای بازرگانی شخصی است که اسناد خرید به نام او صادر و از طرف بانک مهر شده و حواله ترخیص نیز به نام او باشد.مالکیت در گمرک از روی بارنامه و قبض انبار احراز می شود.

احراز صلاحیت صاحب کالا

به آن احراز شرایط نیز گفته می شود شرایطی که در این وهله مورد بررسی قرار می گیرد عبارت است از:

1- عدم بدهی به گمرک

2- فقدان ،عدم اعتبار یا ابطال کارت بازرگانی

3- محرومیت قانونی صاحب کالا از دخالت در اموال خود

4- موارد قانونی که مانع دخالت فرد در امور تجاری باشد

بررسی اسناد

در این بررسی مندرجات اظهارنامه(از جمله اطلاعات مربوط به کالا،وزن،بسته بندی،کشور سازنده،کشور طرف معامله،مشخصات اسناد بانکی،تعرفه کالا) با سایر اسناد انطباق داده می شود در این مرحله سند حمل و قبض انبار الزامی است ولی بعضی اسناد را می توان با گذاشتن سپرده و تعهد کتبی قبل از خروج کالا ازگمرک تحویل داد.در صورت عدم مغایرت شماره ثبت یا کوتاژ درج می شود و تاریخ روز اظهار درج می گردد.بعد از درج شماره کوتاژ کالا اظهار شده تلقی می گردد.

تعیین مسیر

در گمرک با استفاده از سیستم مدیریت ریسک از سه مسیر زرد و قرمز و زرد استفاده می شود.در هر صورت گمرک معمولا اسناد کالا،ارزش،شماره تعرفه،مجوزهای مورد نیاز ترخیص،و خود کالا را مورد بررسی قرار می دهد.در مرحله احراز هویت و تعیین مسیر معمولا کارشناس فنی،کارشناس مسیر،ارزیاب،کارشناس ارزش مشخص می شوند.کارشناس فنی و کارشناس مسیر اسناد و ازامات ورود (مجوزهای مورد نیاز) را بررسی می کند،ارزیاب به ارزیابی و بررسی فیزیکی کالا می پردازد و کارشناس ارزش نیز تناسب ارزش اظهاری را با ارزش استنباطی گمرک کنترل می کند.

تعریف اصطلاحات مهم گمرکی :

صورتحساب ،سیاهه تجاری خرید و یا اینویس سندی است که فروشنده یا صادر کننده در مقابل ارائه کالا یا خدمات در برای خریدار صادر می نماید.این سند مبین مبلغی است که خریدار می بایست در ازای دریافت میزان مشخصی از کالا و یا خدمات به فروشنده پرداخت نماید. این سند صرفا فی مابین دو طرف می باشد، حال در مواردی این صورت حساب در وجه اشخاص نیز صادر میگردد.

قبض انبار یا قبض رسید و تحویل کالا به انبارعبارت است از سندی که تحویل گیرنده کالا ( انباردار) به موجب آن تحویل یا رسید کالایی را با مشخصات خاصی ازتحویل گیرنده درتاریخ ورود معینی گواهی می نماید.

فهرست محمولات یک کشتی، یک قطار یا یک کاروان از کامیون هایی را می گویند که بیشتر از یک بارنامه دارند. در فارسی می توان آن را فهرست کل کالا خواند که حاوی ریز کلیه برنامه های مربوط به محموله است. این فهرست کل زمانی عرضه می شود که محموله تجاری به گمرک مقصد می رسد.

سیاهه خریدی است که فروشنده از مبدا به عنوان پیشنهاد فروش یا تعیین ارزش و شرایط فروش, صادر می کند. این سیاهه قبل از سفارش کالا باید به تایید مرکز تهیه و توزیع مربوطه برسد. پروفورما را پیش فاکتور نیز می نامند.

خدمات ترخیص کاری ما عبارتند از :

 

ترخیص کالا از گمرکات سراسر کشور از جمله ترخیص کالا از گمرک تهران،بازرگان ، بوشهر ، بندر عباس و سایر گمرکات کشور ، اخذ ثبت سفارش یک روزه، ترخیص ماشین آلات و دستگاه های کارخانه جات، ترخیص مواد شیمایی و صنعتی پیش نیاز تولیدات کشور و …، حمل هوایی بار ، اخذ مجوزها و معافیت ها گمرکی ، پیگیری امورات گمرکی شما توسط ترخیص کار مجرب، تهیه پرینت اظهارنامه وارداتی و همچنین دور اظهاری، ارائه مشاوره اخذ و ارائه کارت بازرگانی این شرکت جهت ترخیص کالا ، گشایش اعتبارات اسنادی و حواله بانکی بصورت مبادله ای. طرف قرارداد با شرکت های حمل و نقل معتبر و ارسال کالا به سراسر کشور ، تعیین تعرفه و ارزش کالا بصورت کارشناسی در کوتاه ترین زمان.

پنجره واحد تجارت مرکزی

Electronic Packing List یا پنجره واحد تجارت مرکزی، سامانه ای برای ترخیص کالا است که از سال ۱۳۹۲ ایجاد شده است. پنجره واحد تجارت فرارمزی گمرک یا همان EPL، سامانه ای است که توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران برای دوراظهاری واردات، صادرات، ترانزیت و دیگر رویه های مرتبط با تجارت خارجی ایران تهیه شده است. قبل از ایجاد سامانه جامع گمرکی نرم افزاری به نام آسیکودا جهت انجام تشریفات گمرکی استفاده می شد که با حذف آسیکودا ، EPL جایگزین آن گردید.

 

  • پس از راه اندازی پنجره واحد تجارت فرامرزی، اظهار کالا به گمرک به صورت آنلاین، در هر نقطه از کشور و در هر زمانی از شبانه روز انجام می شود. به همین منظور صاحب کالا، حق العملکار یا نماینده اظهارکننده باید بتواند به این سامانه وارد شود.
  • تمام سازمان های همجوار و مجوز دهنده، شرکت ها، شرکت های بیمه، اظهار کنندگان کالا و صاحبان کالا که از خارج گمرک به گمرک متصل می شوند و کارهای مربوط به سازمان خود را انجام می دهند، از طریق EPL، به گمرک متصل شده و کارکنان گمرک از طریق سامانه جامع گمرکی با این سازمان ها ارتباط برقرار می کنند.
  • برای ورود به سامانه، به یک نام کاربری و یک رمز عبور نیاز است، به این منظور باید آدرس epl.irica.ir را درصفحه مرورگر خود وارد کرده و سپس نام کاربری و رمز ورود را بزنید و روی کلمه ورود کلیک کنید. اگر اولین بار باشد که وارد سامانه می شوید باید شماره تلفن همراه درج شده برای نام کاربری خود را تائید کنید، اینگونه که کد ۴ رقمی پیامک شده به گوشیتان را در کادر مربوطه وارد می کنید.